ملا محمد شریف ( زنده تا سال 1296 ه. ق )

ملا محمد شریف، از شاگردان مولانا ملا اسماعیل عارف روئینی اسفراینی (‌م.1280 ه.ق) است. ملا محمد، حکمت را در خدمت عارف فرا گرفت. گهگاهی نیز اشعاری می‌سرود و «شریف» تخلص می‌کرد. وی در زمره کاتبان قرن سیزدهم هجری قمری به شمار است. کتابهای اسرار العرفان[1][1] و انوار العرفان[2][2] عارف اسفراینی به خط ملا محمد شریف است. ملا محمد در روستای ایرج اسفراین به دنیا آمد و در آن جا نشو و نما کرد. تولیت آستان مقدس امامزاده حسین بن علی بن موسی الرضا (ع) در فریمان بر عهده او بوده است. این مراتب از احکام صادره از طرف خوانین شادلو ـ که در این زمان حاکم فریمان بوده‌اند ـ‌ معلوم می‌شود.

متن حکم اول:

«چون امامزاده واجب التعظیم والتکریم جناب شاهزاده حسین بن علی بن موسی الرضا (ع) در فریمان بقعه شریف و مبارکشان برقرار است و عالی جناب آخوند ملا محمد شریف از جانب رؤسای شریعت مطهره متولی آستان مبارکه می‌باشد و دو نفر ولد دارند، ملا حبیب الله و ملا فضل الله و هر دو طلاب علوم دینیه و روضه خوان و دعاگوی دولت ابد مدت قاهره می‌باشند و از جانب امنای هر کدام ماهی دو تومان و مقدار دو تا به دعاگویی دولت ابد مدت مشغول گردند. به تاریخ شهر رمضان المبارک 1291 ه.ق»

متن حکم دوم:

«اهالی صفحات اسفراین را اعلام آن که جناب غلام سهام آخوند ملا محمد شریف و ملا حبیب الله پسر او و ملا حسن برادر او از جانب این خادم شریعت مطهره چنین بوده باشد که متولی بارگاه مزار ماهر الانوار شاهزاده حسین فرزند امام ثامن علی بن موسی الرضا (ع) و شغل و عمل ایشان خدمت این آستانه بوده است و هم چنین فرزند وی حبیب الله، که از طلاب علوم دینیّه‌اند و از همه جهت استحقاق دارد که صیغه عقد را مثل نکاح و بیع و سایر عقود را جاری کند، به شرط جریان عقد علی قانون شریفه والسلام علی مَنِ اتَّبَعَ الْهُدی. فی شهر رجب 1296 ه.ق.»

آخوند ملا محمد شریف از اعزّة صدیقان بوده است و برخی از احفاد او در ایرج، آب بخش و اسفراین زندگی می‌کنند، که از آن جمله می‌توان سید سلطان و آقای مجیدی را نام برد.

مشاهیر رجال اسفراین، غلامرضا فسنقری ـ احمد شاهد

[1][1] ـ ملا اسماعیل عارف روئینی اسفراینی، اسرار العرفان، نسخه خطی آقای مجیدی ـ اسفراین.

[2][2] ـ همان.